22.3 C
Antalya
Pazar, Kasım 22, 2026
Ana Sayfa Gündem Siyaset D. TÜRKİSTANLILAR’DAN MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TEPKİ

D. TÜRKİSTANLILAR’DAN MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TEPKİ

0
116

Doğu Türkistan İçin MEB Destekli Akıl Tutulması?

MEB, Çin yönetiminin Doğu Türkistan’daki üniversiteler için sağladığı bursların gösteren “Sincan Uygur Özerk Bölgesi Hükûmet Bursu” tabloyu resmi internet sitesinden duyurması tepki çekti. Uygur hakları savunucuları, bölgede akademisyenler ve aydınlar cezaevindeyken Çin’in burs programının tanıtılmasını eleştirdi. İnsan Hakları İzleme Örgütü araştırmacısı Yalkun Uluyol, uygulamayı “diplomatik bir hata” olarak nitelendirirken, Doğu Türkistan Yeni Nesil Hareketi temsilcisi Abdullah Kaşgarlı, Bakanlığa duyuruyu kaldırma çağrısı yaptı.

Tepkilerde, Çin yönetiminin Uygur Türklerine yönelik politikaları hatırlatılarak Türkiye’nin resmi kurumlarının Pekin yönetiminin bölgedeki uygulamalarını meşrulaştıran faaliyetlere katkı sağlamaması gerektiği savunuldu.

Doğu Türkistan Yeni Nesil Hareketi temsilcisi Abdullah Kaşgarlı, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e seslenerek duyurunun resmi kanallardan kaldırılmasını istedi. Kaşgarlı, Çin yönetiminin Uygurlara yönelik baskı politikalarını hatırlatarak Türkiye’deki kamu kurumlarının bu burs programını tanıtmasının ciddi soru işaretleri doğurduğunu savundu.

Çin Hapishanelerinden Bir Kesit

Kaşgarlı, Uygur Türklerinin ana dilde eğitim haklarının kısıtlandığını, öğretmenlerin ve akademisyenlerin hapsedildiğini belirterek Çin yönetiminin sunduğu bursların hangi koşullarda değerlendirildiğinin sorgulanması gerektiğini ifade etti.

Kaşgarlı açıklamasında, Sincan Üniversitesi’nin 2017 yılında gözaltına alınan eski rektörü Taşpolat Teyip’in ertelenmiş ölüm cezasına çarptırıldığına ilişkin raporları hatırlatarak Çin’in adı geçen akademisyenleri nerede tuttuğunu kamuoyuna açıklanmadığı hatırlattı.

Uygur kültürü ve folkloru üzerine aynı üniversitede çalışan Rahile Dawut ise 2017 yılında ortadan kaybolmuş ve 2018 yılında yapılan gizli bir yargılamada ömür boyu hapis cezasına çarptırıldığı beş sene sonra kamuoyuna duyurulmuştu.

Kaşgarlı, iki akademisyenin yaşadıklarının Doğu Türkistan’daki baskı ortamını gösterdiğini belirterek böylesi bir ortamda üniversite burslarının tanıtılmasını eleştirdi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün (Human Rights Watch) Çin araştırmacılarından Yalkun Uluyol da burs duyurusuna tepki gösterdi. Uluyol, Uygur Türklerinin etnik ve dini kimliklerinin hedef alındığını, Türkiye’de eğitim gördükleri gerekçesiyle bazı Uygurların Çin’de kamplara ve cezaevlerine gönderildiğini belirtti.

Bu koşullar altında Çin’in bölgesel yönetimi tarafından sağlanan burslarla Türkiye’den öğrenci gönderilmesinin eğitim diplomasisi olarak değerlendirilemeyeceğini savunan Uluyol, söz konusu adımı diplomatik hata olarak nitelendirdi.

Çin’in Doğu Türkistan’daki uygulamaları uzun süredir uluslararası insan hakları kuruluşlarının gündeminde bulunuyor.